دینام خودرو چیست؟

داشتن اطلاعات فنی در رابطه با قطعات خودرو، به حل مشکلات متعددی که ممکن است برای یک ماشین رخ دهد کمک زیادی می کند. دینام خودرو که جزو اصلی ترین و حساسترین بخش های خودرو به حساب می آید و در سیستم برق خودرو نقش اساسی ایفا می کند، جزو قطعاتی از خودرو است که در طول مدت کار با ماشین، ممکن است به دفعات زیادی دچار مشکل شود. در ادامه این مطلب قصد معرفی کامل این قطعه مهم و ایرادات و اشکالاتی که ممکن است برای آن رخ دهد را داریم و امیدواریم مطالب بیان شده در این مقاله برای شما عزیزان مفید واقع شود. برای آموزش مکانیک خودرو روی لینک کلیک کنید.

نقش دینام در خودرو چیست؟

دینام خودرو جزو اصلی ترین بخش های یک خودرو می باشد. به خصوص در قسمت برق و سیستم های الکتریکی خودرو، نبود دینام، همه چیز را با مشکل مواجه خواهد کرد. برای تداوم فعالیت سیستم برقی خودرو، وجود دینام بسیار حیاتی بوده و نمی توان از اهمیت آن چشم پوشی کرد. به عقیده بسیاری در نگاه اول، این باتری خودرو است که نقش اساسی در تامین برق خودرو را ایفا می کند، اما در صورت نبود دینام، باتری به هیچ وجه قدرت و توان کافی برای فعالیت درست قطعات برقی خودرو را نمی تواند تولید کند و کل این سیستم در نبود دینام دچار مشکل خواهد شد.
دینام عملا به عنوان یک مولد انرژی به تولید انرژی الکتریکی لازم برای کل خودرو می پردازد. آرمیچر، سیم پیچ ها و گردش ایجاد شده در دینام به واسطه میدان های مغناطیسی و خواص مربوط به آنها، نیروی برق کافی برای خودرو را تولید خواهد کرد. هدف اصلی از وجود دینام در خودرو، تولید جریان الکتریسیته مستقیم در مدار است که نهایتا این جریان الکتریکی، در باتری موجود در خودرو ذخیره شده و در مواقع لزوم مورد استفاده قرار می گیرد. سیستم ها و مدار  های مختلف موجود در همه ماشین ها، به مقدار برق زیادی برای فعالیت خود نیاز دارند و در نبود دینام این میزان جریان برق لازم، عملا تولید نخواهد شد.

دینام خودرو چگونه کار می کند؟

حرکت میل لنگ در موتور عامل اصلی تولید جریان برق توسط دینام است. می توان گفت دینام، انرژی کافی برای تولید برق خودرو را از طریق نیروی گشتاوری ای که میل لنگ به آن می دهد، تولید خواهد کرد. مدار مغناطیسی ای درون همه دینام ها وجود دارد که چرخش آرمیچر های موجود در آن به واسطه نیرویی که میل لنگ به آن می دهد، به تولید جریان برق منجر می گردد. ذغال های بکار رفته در دینام وظیفه جمع آوری این جریان تولید شده را داشته و خروجی های دینام با دریافت این جریان، آن را به قطعات الکتریکی خودرو که به برق نیاز دارند، می رساند. طرز کار دینام خودرو به نوع دینامی که در خودرو از آن استفاده شده برمی گردد که در ادامه مطلب انواع دینام های موجود را هم بررسی خواهیم کرد.

انواع دینام های خودرو

دینام ها در انواع دو یا سه زغاله یافت می شوند. علاوه بر تفاوت در تعداد ذغال های بکار رفته در دینام، آفتامات های آن هم در تعداد قرقره های خود تفاوت داشته و به دو دسته یک یا سه قرقره طبقه بندی می شوند. البته این تفاوت ذغال ها و قرقره ها، در دینام های مختلف می بایست با یکدیگر هماهنگ باشند، به طوری که تک قرقره ای ها با دینام سه ذغاله و سه قرقره ای ها با دینام دو ذغاله کار می کنند. در گذشته که دینام ها پیشرفت کافی را نداشتند نمی توانستد در دور موتور های پایین به تولید برق بپردازند، این مشکل زمانی که خودرو ها برای یک مدت زیاد که به صورت درجا کار می کردند، خود را بروز می داد، اما در در دینام های نسل جدید تحت عنوان آلترناتور، این مشکل برطرف شده و دینام تحت هر شرایطی توانایی تولید انرژی کافی را خواهد داشت.

دینام خودرو چه اجزایی دارد؟

دینام ماشین از اجزای گوناگونی ساخته شده است که به صورت فهرست وار می توان به پوسته، استاتور، روتور، دیود، آفتامات، ذغال و جا ذغالی ها، پولی و پره خنک کننده و قرقره و بلبرینگ اشاره کرد. پوسته ها دو قطعه آلومینیومی هستند که به استثنای قرقره، باقی اجزای تشکیل دهنده دینام خودرو در آن قرار می گیرد. استاتور که از یک سیم پیچ و هسته مربوط به آن تشکیل شده و وظیفه اصلی در تولید جریان الکتریسیته را به واسطه میدان های مغناطیسی موجود در آن، برعهده دارد. در استاتور از تعداد مختلفی سیم پیچ استفاده می شود تا جریان مغناطیسی ایجاد شده به خوبی بتواند نیروی برق لازم را تولید کند. از اصلی ترین تفاوت دینام ها، همین سیم پیچ ها و تعداد آنهاست.

روتور همان آرمیچر های معروف خودمان است که با حرکت خود یک میدان مناسب و قوی مغناطیسی را در دینام خودرو ایجاد می کند. دیود وظیفه تبدیل جریان غیر مستقیم AC را به یک جریان مستقیم DC که برای باتری و لوازم دیگر قابل استفاده باشد را برعهده دارد. پل های دیودی موجود در دینام خودرو، هر کدام از چندین دیود تشکیل شده و تعداد این پل ها و خود دیودهای موجود در آنها در دینام های مختلف، متفاوت می باشد. عبور یک طرفه جریان از داخل این دیودها، عاملی است که می تواند جریان متناوب تولیدی را به جریان مستقیم مدنظر تبدیل کند.
آفتامات در شرایطی که برق ورودی به آرمیچرها برای تولید نیروی کافی، مناسب نباشد، با کنترل این جریان، فعالیت درست دینام خودرو را برعهده می گیرد. آفتامات به عنوان یک ناظر، این جریانات را کنترل کرده و هرگونه اشکال اعم از کمبود یا قطع و وصل شدن آن را مدیریت می کند. نیروی خروجی از دینام ماشین به شدت به فعالیت درست و بجای آفتامات موجود در آن وابسته است. ذغال ها و جا ذغالی های بکار رفته در دینام، الکترون هایی که در طی فرایند تولید برق بدست آمده اند را جمع آوری کرده و در یک واحد منسجم، احاطه می کند. به این ترتیب نیروی برق تولید شده، انسجام کافی را پیدا کرده و قابل استفاده می شود. این قسمت از دینام قابلیت تعویض شدن را داشته و هرچند مدت یکبار باید تعویض گردد. پولی و پره خنک کننده، گرمای ایجاد شده در همه این فرایند ها را کنترل می کند. طبیعتا مثل همه فرایند هایی که در داخل سیستم های مختلف خودرو رخ می دهد، تولید جریان برق هم، گرمای زیادی را ایجاد خواهد کرد که مدیریت نشدن و خنک نکردن آن، آسیب های جدی ای را به سیستم دینام خودرو، وارد خواهد کرد.

نتیجه گیری

در طی مقاله ارائه شده در فنی پارس، با اجزای مختلف و نحوه کارکرد هرکدام به خوبی آشنا شدیم. انتظار می رود بعد از این مطلب به خوبی از دینام خودرو و چگونگی فرایند تولید برق در آن، آگاهی پیدا کرده باشید و در شرایط مختلف بتوانید با تشخیص عیوب ایجاد شده در آن به برطرف کردن آنها بپردازید.